De notaris zorgt dat de woning juridisch aan jou kan worden overgedragen. Daarvoor onderzoekt de notaris wie mag tekenen, welke rechten op de woning rusten en hoe de aankoop wordt betaald. Vervolgens worden de benodigde aktes opgesteld, ondertekend en ingeschreven. Het werk begint dus ruim vóór de afspraak waarop je de sleutels verwacht.

Je hypotheekadviseur regelt de financieringskant; de notaris bewaakt de juridische overdracht. Die taken sluiten op elkaar aan, maar zijn niet uitwisselbaar. Hieronder lees je welke vragen je aan wie stelt en waarom de controles belangrijk zijn.

Waarom is een notaris nodig als het koopcontract al is getekend?

Het koopcontract legt vast wat koper en verkoper afspreken, zoals de prijs en de datum van overdracht. Daarmee ben je nog geen eigenaar. Daarvoor is de juridische levering nodig: een notariële leveringsakte en inschrijving in de openbare registers. Betalen en de sleutel ontvangen zijn op zichzelf dus niet hetzelfde als eigenaar worden.

De notaris is onpartijdig en houdt rekening met beide partijen. Ook wanneer jij het kantoor kiest en de rekening betaalt, is de notaris niet uitsluitend jouw belangenbehartiger. Een vraag over een bepaling in de akte kun je bij de notaris neerleggen; voor onderhandelingen over de aankoop heb je een andere rol nodig, bijvoorbeeld die van een aankoopmakelaar.

Wat controleert de notaris vóór de overdracht?

Bij de controle van de betrokken personen gaat het onder meer om identiteit en bevoegdheid. Mag degene die verkoopt de woning daadwerkelijk overdragen? Kan iedereen zelf tekenen of is een volmacht nodig? Geef een afwijkende situatie tijdig door. Een verklaring aan tafel dat iemand akkoord is, vervangt niet vanzelf de documenten die daarvoor nodig zijn.

Daarnaast onderzoekt de notaris de juridische situatie van de woning. Denk aan eigendom, bestaande hypotheekrechten en beslagen. Zo’n inschrijving kan gevolgen hebben voor de levering. De notaris moet beoordelen wat ermee moet gebeuren voordat de overdracht verantwoord kan doorgaan. Een oude hypotheek van de verkoper wordt niet simpelweg jouw hypotheek doordat je het huis koopt.

Een juridisch onderzoek is iets anders dan een bouwkundige keuring. Of het dak aan vervanging toe is, wordt niet door een leveringsakte vastgesteld. Houd daarom bij vragen onderscheid tussen de juridische stukken, de technische staat van de woning en de financiering.

Een denkbeeldig voorbeeld: je naam is correct opgenomen in de hypotheekofferte, maar staat anders in de conceptakte. Meld dat vóór de afspraak. Je wilt dat de identiteit en gegevens in de verschillende documenten op elkaar aansluiten. Dit voorbeeld is ter uitleg en beschrijft geen klantdossier van Verhelder.

Koopcontract, leveringsakte en hypotheekakte: drie verschillende functies

Document Wat regelt het? Wat controleer je?
Koopcontract De afspraken over de aankoop, waaronder prijs, voorwaarden en planning. Komt het overeen met wat je hebt afgesproken?
Leveringsakte De juridische levering van de woning; de akte wordt ingeschreven. Klopt welke woning en welk eigendomsdeel aan jou worden geleverd?
Hypotheekakte Het hypotheekrecht van de geldverstrekker als zekerheid voor de lening. Zijn de gegevens en afspraken over die zekerheid duidelijk?

Koop je zonder hypotheek, dan blijft de leveringsakte nodig, maar is voor die aankoop niet automatisch een hypotheekakte nodig. Koop je samen, bespreek dan ook hoe jullie eigenaar worden en welke aanvullende afspraken passend zijn. De gevolgen van ongelijke inbreng of uit elkaar gaan zijn niet uitsluitend een vraag over de hoogte van de hypotheek.

Waarom loopt het geld via de notaris?

De geldstromen worden rond de overdracht op elkaar afgestemd. Jouw geldverstrekker levert de hypotheekgelden aan en jij betaalt waar nodig een eigen bijdrage. Op de nota van afrekening zie je welke bedragen worden ontvangen en welke worden betaald. Zo kun je controleren hoe jouw aankoop wordt afgewikkeld.

Het bedrag onderaan die nota is niet hetzelfde als het honorarium van de notaris. Er kunnen ook belastingen, de koopsom en verrekeningen op staan. Bekijk daarom afzonderlijk welke notariskosten bij de aankoop horen. Dat voorkomt dat je een volledige afrekening vergelijkt met een offerte voor alleen de werkzaamheden.

De uitbetaling aan de verkoper volgt niet noodzakelijk tijdens het ondertekenen. Volgens het Kadaster wordt na de inschrijving nog gecontroleerd of er stukken zijn die de levering in de weg staan. De notaris verwerkt daarna de betalingen. Vraag het kantoor naar de planning van jouw dossier als de verkoper het geld nodig heeft voor een volgende aankoop.

Wat gebeurt er bij het tekenen en daarna?

Vooraf krijg je stukken om te controleren. Tijdens de afspraak bespreek je de akte en teken je, eventueel via een geldige volmacht. Vraag uitleg zodra een bepaling onduidelijk is. Het feit dat een tekst juridisch gebruikelijk is, betekent niet dat jij de gevolgen zonder toelichting hoeft te begrijpen.

Na het tekenen verzorgt de notaris de registratie. De juridische levering en de afspraken over de feitelijke oplevering hangen samen, maar hebben elk hun eigen betekenis. Spreek daarom niet alleen af wanneer je tekent, maar ook hoe de sleuteloverdracht en de controle van de woning verlopen.

Voor de praktische volgorde, documenten en laatste controles staat er een aparte checklist voor de voorbereiding op de overdracht. Zo blijft dit artikel gericht op de rol van de notaris.

Wanneer schakel je de notaris in en hoe kies je een kantoor?

Wacht met het afstemmen niet tot de laatste dagen. Bespreek de gewenste passeerdatum, de stukken die het kantoor nodig heeft en eventuele bijzonderheden. Dat geldt bijvoorbeeld wanneer iemand niet persoonlijk kan tekenen of wanneer je samen koopt en aanvullende afspraken wilt maken.

Vraag een gespecificeerde offerte en kijk ook naar bereikbaarheid en planning. Een kantoor dat alleen een prijs noemt voor een standaard overdracht kan voor jouw situatie extra werkzaamheden moeten verrichten. Vraag daarom wat is inbegrepen, welke informatie nog ontbreekt en wie je gedurende het dossier kunt bereiken.

Je hoeft geen juridisch probleem zelf te kunnen beoordelen om het te melden. Geef twijfels over de tenaamstelling, een recht op de woning of een afwijking in de conceptakte door. De notaris kan aangeven welke uitleg of aanvullende documenten nodig zijn.

Wat regelt Verhelder, en wat blijft bij de notaris?

Verhelder helpt je begrijpen hoe de hypotheek, het eigen geld en de bijkomende kosten aansluiten op je aankoop. Daarbij houden we de financieringsstappen en de planning met je in beeld. De notaris verzorgt de juridische aktes en overdracht; wij nemen die rol niet over.

Een vraag over je leenmogelijkheden of eigen bijdrage bespreek je met je hypotheekadviseur. Een vraag over de betekenis van een bepaling in de akte leg je voor aan de notaris. Wanneer de antwoorden elkaar raken, is afstemming belangrijk: een juridische afspraak moet ook passen bij wat er financieel geregeld kan worden.

Lees hoe we begeleiden bij een eerste woning kopen, of plan een kennismaking. We bellen je om je situatie te bespreken. Je hoeft niets voor te bereiden en aan die kennismaking zijn geen kosten verbonden.

Bronnen

De uitleg over de juridische rol en aktes sluit aan op Notaris.nl over de overdracht en de uitleg van Nationale-Nederlanden. Voor de registratie en controle na inschrijving: het Kadaster. Vraag de notaris welke regels en stukken voor jouw aankoop gelden.

Wil je rustig sparren over jouw situatie?

We kijken graag mee welke keuzes logisch zijn en welke stappen daarbij horen.

Plan een kennismaking

Veelgestelde vragen

Moet ik zelf een notaris kiezen?

Vaak kies je als koper de notaris, tenzij anders afgesproken. Vergelijk tarieven en werkwijze voordat je kiest.

Wat teken ik bij de notaris?

Meestal de leveringsakte en, als je een hypotheek afsluit, de hypotheekakte.

Wanneer betaalt de bank de hypotheek uit?

Dat loopt rond de overdracht via de notaris, nadat aan de voorwaarden van de hypotheek is voldaan.

Handig om verder te lezen

Dienstpagina Hypotheken
Situatiepagina Hypotheek met studieschuld