Bankgarantie of waarborgsom bij een huis kopen: wat kies je?

Wat is het verschil tussen een bankgarantie en een waarborgsom?

Bij de aankoop van een bestaande woning spreek je vaak zekerheid af ter grootte van 10% van de koopsom. Het bedrag en de uiterste datum staan in je koopcontract. Die 10% is geen extra aankoopprijs boven op de koopsom.

Een waarborgsom zet je tijdelijk vast op de derdengeldenrekening van de notaris. Een bankgarantie is een schriftelijke toezegging om onder de garantievoorwaarden te betalen als de verkoper daar aanspraak op kan maken. Een garantie betekent niet dat je hypotheek definitief is goedgekeurd.

Een bankgarantie beschermt de verkoper. Als de verstrekker onder de garantie uitbetaalt, kan daardoor een schuld voor jou ontstaan. De vergoeding voor de garantie is niet het maximale bedrag dat je kunt verliezen.

Is een bankgarantie verplicht?

Niet automatisch. Je koopcontract bepaalt welke zekerheid je moet stellen. Als zelf storten is toegestaan en je het geld beschikbaar hebt, is een bankgarantie daarvoor niet nodig. Ook het percentage is een contractafspraak; 10% is gebruikelijk, geen bedrag dat voor iedere koop wettelijk vaststaat.

Wat kost een bankgarantie?

Bij een tarief van 1% kost een bankgarantie van € 35.000 je € 350. Dat is een rekenvoorbeeld: de werkelijke vergoeding hangt af van de aanbieder en het gekozen pakket.

Voorbeeld: een woning van € 350.000

Stel dat je contract 10% zekerheid vraagt. Dan gaat het om € 35.000, berekend over de koopsom, niet over je hypotheekbedrag.

• Zelf storten: je maakt € 35.000 over naar de notaris. Dit is tijdelijk vastgezet geld, geen € 35.000 extra kosten.
• Bankgarantie bij een aangenomen tarief van 1%: 1% × € 35.000 = € 350 garantiekosten. Je stort de € 35.000 dan niet zelf.

Dit is een rekenvoorbeeld, geen Verhelder-tarief of offerte. Als de verstrekker later een geldige claim van € 35.000 betaalt, is jouw mogelijke terugbetalingsverplichting niet beperkt tot de € 350 vergoeding.

Dat verschilt per aanbieder. Een percentage van het garantiebedrag is een mogelijke tariefvorm; de garantie kan ook in een pakketprijs zijn verwerkt. Zo vermeldt ABN AMRO dat de bankgarantie in de afhandelingskosten van de hypotheek is opgenomen. Dat is een aanbiedergebonden afspraak, geen algemene regel. Vraag wat je in totaal betaalt en of er extra kosten zijn bij verlenging of annulering.

Bij zelf storten betaal je geen vergoeding voor een bankgarantie. Wel kun je het gestorte bedrag tijdelijk niet gebruiken en kunnen voorwaarden van de notaris over rente of kosten van toepassing zijn.

Zijn de bankgarantiekosten aftrekbaar?

De kosten van een bankgarantie voor de waarborgsom zijn niet aftrekbaar voor de inkomstenbelasting. Verwar deze kosten niet met advieskosten voor het afsluiten van de hypotheek. Laat bij een gecombineerd tarief nagaan welke onderdelen op de factuur staan.

Wanneer stort je zelf en wanneer kies je een bankgarantie?

1. Je hebt voldoende vrij spaargeld en kunt het missen

Zelf storten kan dan een logische keuze zijn: je vermijdt een afzonderlijke garantievergoeding. Controleer of er na de storting genoeg beschikbaar blijft voor uitgaven vóór de overdracht. Vergelijk ook de werkelijke kosten als een garantie al in je hypotheekpakket zit.

2. Je hebt spaargeld, maar hebt het vóór de overdracht nodig

Dan kan een bankgarantie helpen om je geld beschikbaar te houden. Weeg de garantiekosten af tegen het tijdelijk vastzetten van je spaargeld. Controleer wel of de aanbieder zekerheid verlangt waardoor alsnog geld vaststaat. Geef het geld dat je later voor de aankoop nodig hebt niet dubbel uit.

3. Je geld zit nog vast in je huidige woning

Komt je overwaarde pas vrij nadat de zekerheid gesteld moet zijn? Dan kun je dat geld op de deadline niet zelf storten. Bespreek tijdig of een bankgarantie mogelijk is en hoe je de aankoop op de overdrachtsdatum financiert. Acceptatie van de garantie en het rondkrijgen van de hypotheek zijn afzonderlijke stappen.

Een bankgarantie lost een tekort in je totale aankoopbudget niet op. De bijkomende kosten bij aankoop moet je nog steeds kunnen betalen.

Wanneer en hoe regel je de zekerheid?

Gebruik de datum in je koopcontract. Wacht niet tot de overdracht en neem niet aan dat de deadline gelijk is aan die van je financieringsvoorbehoud.

1. Jij controleert de koopafspraken. Pak het ondertekende koopcontract erbij en noteer het garantiebedrag, de uiterste ontvangstdatum en de gegevens van de notaris.
2. Jij en je adviseur bespreken de keuze. Vraag bij een bankgarantie wie de aanvraag indient, welke stukken nodig zijn, wat het kost en of afgifte vóór jouw deadline haalbaar is. De eisen en verwerkingstijd verschillen per aanbieder.
3. Jij levert aan of stort. Bij zelf storten volg je de betaalinstructies van de notaris. Bij een garantie lever je de gevraagde stukken aan en onderteken je de benodigde aanvraag of overeenkomst.
4. De verstrekker beoordeelt de aanvraag en geeft bij akkoord de garantie af. Stem af wie deze naar de notaris stuurt; alleen een aanvraag indienen is nog geen afgegeven garantie.
5. Jij controleert de ontvangst bij de notaris. Laat bevestigen dat het geld of de garantie tijdig en voor het juiste bedrag is ontvangen.

Wijzigt de overdrachtsdatum? Laat controleren of de garantie lang genoeg geldig blijft en of aanpassing nodig is. Verlenging van het financieringsvoorbehoud wijzigt niet vanzelf de deadline of looptijd van de bankgarantie.

Voor de andere stappen richting de notaris lees je onze voorbereiding op de overdracht.

Wat gebeurt er bij de overdracht of als de koop niet doorgaat?

De woning wordt overgedragen

De notaris verwerkt de waarborgsom in de financiële afrekening: het bedrag kan worden verrekend met wat je nog moet betalen of worden terugbetaald als de afrekening daar aanleiding toe geeft. Controleer de nota van afrekening. De bankgarantie wordt volgens de afspraken beëindigd; een betaalde garantievergoeding is geen aanbetaling op de woning.

Je ontbindt de koop rechtsgeldig

Bij een geldig beroep op bijvoorbeeld een ontbindende voorwaarde wordt de waarborgsom vrijgegeven of de garantie beëindigd. Stem de afwikkeling af met de notaris. Reeds gemaakte garantiekosten kunnen blijven bestaan. Nationale Waarborg vermeldt bijvoorbeeld dat garantiekosten ook bij een afgebroken koop in rekening worden gebracht. Controleer de voorwaarden van jouw aanbieder.

Je komt de koop niet na

Dan kan de verkoper onder de contractvoorwaarden aanspraak maken op een boete. Bij een geldige claim onder de garantie kan de verstrekker betalen en het uitgekeerde bedrag op jou verhalen. Een bankgarantie neemt dit financiële risico dus niet van je over. Een boete is niet automatisch verschuldigd zodra een datum wordt gemist; de contractafspraken en eventuele ingebrekestelling zijn relevant. Lees de uitleg van Notaris.nl over een koop die niet doorgaat. Bij een geschil vraag je juridisch advies.

Welke keuze past bij jouw aankoop?

Bij Verhelder Adviesgroep bespreken we je hypotheekmogelijkheden en het geld dat je op verschillende momenten nodig hebt. Zo kun je de keuze tussen zelf storten en een bankgarantie meenemen in de voorbereiding van je aankoop.

Plan een kennismaking

We bellen je om je situatie te bespreken en vertellen hoe en of we je verder kunnen helpen. Je hoeft niets voor te bereiden en aan de kennismaking zijn geen kosten verbonden.

Andere vragen over bankgarantie en waarborgsom

Is dit hetzelfde als financieringsvoorbehoud?

Nee. Een financieringsvoorbehoud bepaalt onder welke afspraken je van de koop kunt afzien als de financiering niet lukt. Een bankgarantie geeft de verkoper financiële zekerheid. De ene afspraak vervangt de andere niet. Meer over ontbindende voorwaarden staat in onze uitleg van het voorlopig koopcontract.

Is een bankgarantie een verzekering?

De garantie op zichzelf beschermt jou niet tegen het terugbetalen van een uitkering. Sommige aanbieders combineren haar met een aparte verzekering. Beoordeel de dekking en uitsluitingen daarvan afzonderlijk; ga niet uit van bescherming alleen omdat er ‘garantie’ in de naam staat.