Bij het kopen van een woning betaal je naast de koopsom onder meer voor de notaris, hypotheekadvies en een taxatie. Soms komt daar overdrachtsbelasting bij. In onze voorbeeldbegroting voor een bestaande woning van € 350.000 bedragen de bijkomende kosten € 6.950 met startersvrijstelling en € 13.950 zonder.

Dit zijn fictieve rekenvoorbeelden met NHG en zonder aankoopmakelaar, verbouwing, verhuizing of buffer. Het zijn geen Verhelder-tarieven. Jouw kosten hangen af van je situatie en de diensten en offertes die je nodig hebt. Bekijk de begrotingen en de aannames.

Kosten naast de koopsom

Bij een huis kopen betaal je niet alleen de koopsom. Er komen kosten bij voor aankoop, financiering, overdracht en soms verbouwing of verduurzaming. Juist die bijkomende kosten bepalen hoeveel eigen geld je nodig hebt.

Een vast percentage van de koopsom geeft daarom maar beperkt houvast. Of je overdrachtsbelasting betaalt, maakt al veel verschil. Bovendien hangt een rekening voor advies of een taxatie niet automatisch af van de prijs van je huis. Maak liever een begroting met afzonderlijke bedragen.

Kosten koper en overdrachtsbelasting

Wat valt onder kosten koper? Bij een woning die je ‘kosten koper’ (k.k.) koopt, betaal je als koper de overdrachtskosten: de eventuele overdrachtsbelasting en de kosten voor de leveringsakte en inschrijving bij het Kadaster. In het dagelijks gebruik bedoelen mensen met kosten koper vaak ook andere bijkomende kosten. Hypotheekadvies, een taxatie of een aankoopmakelaar horen wel in je aankoopbudget, maar zijn andere kostenposten. Notaris.nl licht de kosten koper toe.

Voor een bestaande woning waarin je zelf voor langere tijd gaat wonen, geldt normaal 2% overdrachtsbelasting, tenzij je een vrijstelling kunt gebruiken. Je legt het eigen gebruik vast in een verklaring bij de notaris. De regels voor bijvoorbeeld een tweede woning zijn anders. Zie het 2%-tarief van de Belastingdienst.

Wanneer geldt de startersvrijstelling in 2026?

Je betaalt geen overdrachtsbelasting als je aan de voorwaarden voldoet: je bent bij de notariële overdracht 18 jaar of ouder en jonger dan 35, hebt deze vrijstelling niet eerder gebruikt en gaat zelf voor langere tijd in de woning wonen. In 2026 mag de volledige woningwaarde maximaal € 555.000 zijn. Je ondertekent hiervoor een verklaring die vóór de overdracht bij de notaris moet zijn.

Het hoeft niet je eerste koopwoning te zijn. Koop je samen, dan wordt per koper beoordeeld of de vrijstelling geldt. De waardegrens geldt wel voor de hele woning, niet alleen voor jouw aandeel. Controleer de voorwaarden voor de startersvrijstelling voordat je je budget definitief maakt.

Advies-, taxatie- en notariskosten

Voor je hypotheek krijg je vaak te maken met advies- en bemiddelingskosten, taxatiekosten en notariskosten. Deze kosten zijn niet hetzelfde, maar horen wel bij hetzelfde aankoopproces.

  • Hypotheekadvies en bemiddeling: vraag vooraf welke werkzaamheden in de prijs zitten en wanneer je betaalt.
  • Taxatie: stem met je adviseur af welke waardebepaling de geldverstrekker accepteert, voordat je een opdracht geeft.
  • Notaris: onderscheid de levering van de woning en het vastleggen van de hypotheek. Vergelijk offertes inclusief de bijkomende posten. Lees meer over de notariskosten bij het kopen van een huis.
  • Bouwkundige keuring en aankoopmakelaar: neem deze mee als je ze inschakelt. Vraag hiervoor afzonderlijk een prijsopgave.
  • Bankgarantie: neem de vergoeding mee als je een bankgarantie gebruikt in plaats van zelf de afgesproken waarborgsom te storten.

Sluit je een hypotheek met NHG af, neem dan ook de eenmalige borgtochtprovisie mee in je begroting. In 2026 is dit volgens NHG 0,4% van het hypotheekbedrag. Bij een lening van € 350.000 is dat € 1.400. Lees wat NHG kost en welke voorwaarden gelden.

Hoeveel kosten koper betaal je? Twee voorbeeldbegrotingen

Stel: je koopt in 2026 een bestaande woning van € 350.000 om zelf in te wonen. De woningwaarde is eveneens € 350.000. Je sluit een hypotheek van € 350.000 met NHG af en voldoet aan de financieringsvoorwaarden. Hieronder vergelijken we volledige startersvrijstelling met 2% overdrachtsbelasting.

Dit zijn fictieve begrotingen, geen offerte of gemiddelde markttarieven. Alleen de belasting en NHG-provisie zijn met de officiële percentages berekend. Voor de overige diensten gebruiken we aangenomen bedragen, inclusief btw waar van toepassing. Vervang deze door je eigen offertes.

Begrotingen zonder aankoopmakelaar. NHG, een bouwkundige keuring en een bankgarantie zijn hier wel meegenomen. Die posten zijn niet bij iedere aankoop van toepassing: NHG hangt af van je financiering en de voorwaarden, een keuring van je keuze en eventuele financieringseisen, en een bankgarantie van de afspraken en de manier waarop je de waarborg regelt.

Bijkomende aankoop- en financieringskosten bij een koopsom van € 350.000
Kostenpost Met vrijstelling Zonder vrijstelling
Overdrachtsbelasting € 0 € 7.000
Notaris: levering, hypotheek en Kadaster samen € 1.500 € 1.500
Hypotheekadvies en bemiddeling € 2.500 € 2.500
Taxatie € 750 € 750
Bouwkundige keuring € 450 € 450
NHG: 0,4% van € 350.000 € 1.400 € 1.400
Vergoeding bankgarantie € 350 € 350
Totaal bijkomende kosten € 6.950 € 13.950

In deze voorbeelden betaal je de volledige koopsom met de hypotheek. Daardoor heb je voor de opgenomen kosten respectievelijk € 6.950 of € 13.950 aan eigen middelen nodig. Een aankoopmakelaar, verhuizing, verbouwing, eventuele verrekeningen bij de overdracht en een buffer komen daar nog bij. De waarborgsom is niet als extra kostenpost opgeteld. Een eventueel belastingvoordeel is ook nog niet afgetrokken.

Hoe zit het met kosten koper bij nieuwbouw?

Een nieuwbouwwoning koop je meestal vrij op naam (v.o.n.). De kosten voor de levering zitten dan in de prijs. Bij de gebruikelijke aankoop van nieuwbouw betaal je btw over de grond en de bouw in plaats van overdrachtsbelasting. Dat betekent niet dat er geen bijkomende kosten zijn.

Sluit je een hypotheek af, dan betaal je nog voor bijvoorbeeld hypotheekadvies, bemiddeling en de hypotheekakte. Kijk daarnaast naar eventueel meerwerk, bouwrente, inrichting en dubbele woonlasten tijdens de bouw. Controleer wat in jouw koop-/aanneemovereenkomst is inbegrepen. De begrotingen hierboven voor bestaande bouw kun je dus niet ongewijzigd gebruiken voor nieuwbouw. Zie ook de uitleg van Notaris.nl over een nieuwbouwwoning kopen.

Wanneer betaal je de kosten koper?

Maak naast een kostenlijst ook een betaalplanning. Niet iedere rekening komt tegelijk en niet alles loopt via de notaris.

  1. Tijdens het aankoop- en hypotheektraject: controleer de betaaltermijnen van onder meer de keurder, taxateur en adviseur. Houd rekening met facturen die je al vóór de overdracht moet betalen.
  2. Op de datum uit je koopovereenkomst: regel de afgesproken waarborgsom of bankgarantie. De waarborgsom is meestal 10% van de koopsom, maar de afspraak in je contract is bepalend. Een bankgarantie vervangt deze storting; daarvoor betaal je een vergoeding. Zie de uitleg van Nationale Waarborg over de waarborgsom en bankgarantie.
  3. Vóór de overdracht: controleer de nota van afrekening van de notaris. Daarop staat welk bedrag je nog moet overmaken. Zorg dat het op tijd binnen is, zoals ook de KNB-brochure over een woning kopen uitlegt.

Een gestorte waarborgsom wordt bij een normale afronding verrekend met wat je moet betalen. Tel die dus niet nog eens boven op de koopsom. Reserveer wel voldoende geld om de storting op tijd te kunnen doen. Controleer op de eindafrekening ook of eerder betaalde facturen niet dubbel zijn opgenomen.

Kun je de kosten koper meefinancieren?

Volgens de Rijksoverheid kun je in beginsel maximaal 100% van de woningwaarde lenen. Je inkomen en andere financiële verplichtingen kunnen de maximale hypotheek verder beperken. Voor energiebesparende maatregelen bestaan afzonderlijke mogelijkheden.

Is je koopsom gelijk aan de woningwaarde en leen je dat volledige bedrag? Dan blijft er in die hypotheek geen ruimte over voor de bijkomende kosten. Ligt de koopsom lager, dan hangt eventuele ruimte af van je leencapaciteit en de voorwaarden. Laat dit vooraf beoordelen. In ons artikel over eigen geld bij een hypotheek lees je verder hoe je je eigen inbreng en buffer bepaalt.

Welke aankoopkosten zijn aftrekbaar?

Niet alle kosten koper zijn aftrekbaar. Het onderscheid tussen aankoop en financiering is belangrijk. Onderstaande indeling geldt voor kosten die betrekking hebben op je eigenwoningschuld; de Belastingdienst geeft het volledige kostenoverzicht.

  • Wel aftrekbaar onder de voorwaarden: advies en bemiddeling voor de afgesloten hypotheek, hypotheekakte en bijbehorende Kadasterinschrijving, NHG-provisie en taxatie voor de hypotheek.
  • Niet aftrekbaar: overdrachtsbelasting, aankoopmakelaar, leveringsakte en de bijbehorende Kadasterinschrijving.
  • Bouwkundige keuring: voor de aankoop niet aftrekbaar; voor het verkrijgen van de hypotheek of NHG wel.

Aftrekbaar betekent niet dat je de hele rekening terugkrijgt. Het belastingvoordeel hangt af van je situatie. Begroot daarom eerst de bedragen die je daadwerkelijk moet betalen en houd een mogelijke teruggave apart.

Verbouw- of verhuisbudget

Denk ook aan schilderwerk, inrichting, verduurzaming, dubbele lasten, verhuizing en kleine reparaties. Dat zijn geen hypotheekregels, maar ze maken wel uit voor je financiële rust.

Een scherpe aankoop zonder buffer kan later alsnog krap voelen. Zet deze uitgaven daarom apart naast de aankoop- en financieringskosten, ook als je het werk pas na de sleuteloverdracht wilt uitvoeren.

Hoe maak je vooraf een realistisch totaalplaatje?

Zet koopsom, bijkomende kosten, eigen geld, maandlasten en buffer naast elkaar. Dan zie je niet alleen wat maximaal kan, maar ook wat prettig en verantwoord voelt.

Verzamel offertes, controleer je vrijstelling en noteer de betaaldata. Bespreek vóór je een bod uitbrengt of je begroting past bij de hypotheek die je kunt krijgen. Koop je voor het eerst? Bekijk hoe we je begeleiden bij je eerste woning kopen.

Bedragen en regels gecontroleerd op 20 oktober 2026. De voorbeelden gaan over een bestaande woning voor eigen bewoning en gebruiken de regels voor 2026.

Wil je rustig sparren over jouw situatie?

We kijken graag mee welke keuzes logisch zijn en welke stappen daarbij horen.

Plan een kennismaking

Veelgestelde vragen

Welke kosten betaal je naast de koopsom?

Onder meer overdrachtsbelasting, notaris, taxatie, hypotheekadvies, eventuele keuringen, verhuizing en verbouwing.

Wat valt onder kosten koper?

Vaak gaat het om overdrachtsbelasting en notariskosten voor de eigendomsoverdracht. Andere aankoopkosten komen daar praktisch gezien vaak naast.

Hoeveel spaargeld moet ik achter de hand houden?

Dat hangt af van de woning, je hypotheekruimte en je buffer. Laat dit vooraf persoonlijk doorrekenen.

Handig om verder te lezen

Dienstpagina Hypotheken
Situatiepagina Kind helpen huis kopen